Vết Đen Trên Mặt Trời

Vũ Trụ & Sao Trời · 5–7 tuổi · khoảng 5 phút đọc

Bé Nhi cùng bà quan sát qua kính lọc và biết vì sao các vết đen trên Mặt Trời xuất hiện rồi biến mất theo chu kỳ khoảng mười một năm.

Phần trong ô màu là gợi ý giọng đọc dành cho ba mẹ khi kể cho bé.

Kể chuyện, nhẹ nhàng Đêm nay Ba kể con nghe về những vết đen trên Mặt Trời. Hôm ấy, bé Nhi cùng bà nhìn qua tấm kính lọc chuyên dụng, để không bị chói mắt. Nhi thấy vài chấm tối nằm trên quả cầu sáng vàng và hỏi: bà ơi, Mặt Trời cũng bị bẩn à?

Kể chậm Bà cười: không phải bẩn đâu con. Những vết đen ấy là vùng trên Mặt Trời hơi mát hơn xung quanh, nên trông tối hơn. Mặt Trời vẫn nóng hơn nhiều, nhưng ở những chỗ này, từ trường mạnh làm cản trở sự đối lưu, nên nhiệt không bốc lên như bình thường.

Hồi hộp Nhi hỏi: các vết đen có ở yên một chỗ không? Bà bảo không, chúng xuất hiện, đông lên, rồi dần biến mất. Hồi xưa, năm 1843, một người Đức tên là Schwabe đếm vết đen suốt nhiều năm và thấy chúng đông lên rồi thưa đi theo một chu kỳ khoảng mười một năm.

Vui vẻ Nhi đếm trên ngón tay, đếm mãi không hết. Nhi bảo: mười một năm lâu quá, con đếm không nổi. Bà cười, bảo lớn thêm chút nữa là con đếm được thôi. Bà kể thêm rằng các vết đen thường xuất hiện ở hai vùng gần xích đạo của Mặt Trời, rồi dần dịch về phía xích đạo khi chu kỳ tiến lên.

Chậm lại Trên đường về, Nhi nhìn lại bầu trời. Mặt Trời đã xuống thấp bên hàng cây, không còn chói nữa, và ánh sáng dịu lại trên sân. Nhi nghĩ thầm, mai sẽ kể cho bạn Bình nghe về những chấm mát ấy, và bạn chắc chắn sẽ hỏi bà thêm nhiều điều nữa.

Thì thầm ru ngủ Con nằm nghĩ về tấm kính lọc và những chấm mát trên Mặt Trời. Mười một năm rồi cũng qua, như mọi chu kỳ khác, còn đêm nay Mặt Trời đã đi nghỉ ở phía bên kia Trái Đất. Ngủ ngon nhé con.

Lời thì thầm chúc ngủ ngon

“Mặt Trời đã đi nghỉ bên kia Trái Đất. Con cũng ngủ ngon nhé.”

Điều thú vị cho bé

Vết đen trên Mặt Trời mát hơn vùng xung quanh, và số vết đen tăng giảm theo chu kỳ khoảng mười một năm.

Nguồn tư liệu & ghi chú biên soạn

UCAR Space Science Education: Sunspots; NASA Earth Observatory · Heinrich Schwabe, 1843

Bé Nhi và bà là nhân vật hư cấu. Nhiệt độ vết đen được ước lượng khác nhau giữa các nguồn, nên truyện chỉ nói là mát hơn vùng xung quanh. Việc Schwabe đếm vết đen là sự thật lịch sử.

Nghe truyện này với giọng đọc và âm thanh ru ngủ

Mở truyện trong ứng dụng để nghe giọng đọc tiếng Việt, bật tiếng mưa, sóng biển, hẹn giờ tắt và tự đổi cách xưng hô “ba / mẹ / ông / bà” theo gia đình bạn.

Nghe truyện miễn phí