Sợi Chỉ Cháy Sáng Mười Ba Tiếng

Chăm Học & Ý Chí Vươn Lên · 5–7 tuổi · khoảng 5 phút đọc

Thomas Edison và các cộng sự thử hết vật liệu này đến vật liệu khác để làm sợi dây trong bóng đèn. Một đêm tháng 10 năm 1879, một sợi chỉ bông đã cháy sáng suốt hơn mười ba tiếng.

Phần trong ô màu là gợi ý giọng đọc dành cho ba mẹ khi kể cho bé.

Kể chuyện, tò mò Con bấm công tắc là đèn sáng ngay. Nhưng ngày xưa, khi chưa có bóng đèn điện, mọi người thắp nến, thắp đèn dầu, khói ám đen cả trần nhà. Đêm nay Ba kể con nghe về một xưởng thí nghiệm ở nước Mỹ, nơi ông Thomas Edison và các cộng sự cố gắng làm ra một chiếc bóng đèn sáng lâu.

Chậm rãi Thời ấy, đã có nhiều người làm thử bóng đèn điện. Nhưng bóng đèn nào cũng chỉ sáng được một lúc là sợi dây bên trong cháy đứt. Ông Edison và các cộng sự quyết tìm ra một sợi dây vừa phát sáng, vừa bền.

Kiên trì Họ thử đủ thứ. Thử sợi kim loại, thử giấy, thử gỗ, thử cả sợi lông. Mỗi lần thử, họ lại đốt sợi dây thành than, đặt vào bóng thủy tinh, hút hết không khí ra, rồi cho điện chạy qua. Lần này đứt, lần kia cũng đứt. Có những đêm cả xưởng thức trắng. Nhưng ông Edison không bỏ cuộc. Mỗi lần thất bại, ông lại ghi lại cẩn thận, rồi thử thứ khác.

Hồi hộp, vỡ òa Rồi vào tháng 10 năm 1879, họ thử một sợi chỉ khâu bằng bông, đem nung thành than. Dòng điện chạy qua, sợi chỉ sáng lên, một màu cam ấm áp. Mọi người ngồi canh. Một tiếng, hai tiếng, năm tiếng… Bóng đèn vẫn sáng. Nó sáng suốt hơn mười ba tiếng đồng hồ!

Lắng dần Sau đó, họ còn tìm ra sợi tre nung thành than, sáng được hơn một nghìn giờ. Bóng đèn điện bắt đầu đi vào từng ngôi nhà. Ông Edison không phải người duy nhất làm ra bóng đèn, nhưng sự kiên trì của ông và các cộng sự đã giúp nó sáng bền hơn rất nhiều.

Thì thầm ru ngủ Đêm nay, Ba tắt bóng đèn lớn, chỉ để lại ngọn đèn ngủ nhỏ màu vàng ấm. Ánh sáng nhỏ ấy là quà của những người đã thức trắng bao đêm để thử từng sợi dây. Con nhắm mắt lại nhé, và ngủ thật ngon…

Lời thì thầm chúc ngủ ngon

“Ngọn đèn ngủ nhỏ màu vàng ấm canh giấc cho con. Ngủ ngon nhé.”

Điều thú vị cho bé

Sợi tre nung thành than từng được dùng làm dây tóc bóng đèn và sáng được hơn 1.200 giờ. Ngày nay, bóng đèn LED không cần dây tóc nữa.

Nguồn tư liệu & ghi chú biên soạn

Engineering and Technology History Wiki (IEEE): Edison’s Incandescent Lamp; Cơ quan Công viên Quốc gia Hoa Kỳ (NPS): The Electric Light System · Mỹ, năm 1879

Kể theo tư liệu về thí nghiệm sợi chỉ bông nung than năm 1879. Câu nói nổi tiếng "tôi không thất bại 1.000 lần…" thường được gán cho Edison nhưng chưa rõ nguồn gốc, nên truyện không dùng. Truyện cũng nói rõ Edison làm việc cùng cộng sự và không phải người duy nhất làm bóng đèn.

Nghe truyện này với giọng đọc và âm thanh ru ngủ

Mở truyện trong ứng dụng để nghe giọng đọc tiếng Việt, bật tiếng mưa, sóng biển, hẹn giờ tắt và tự đổi cách xưng hô “ba / mẹ / ông / bà” theo gia đình bạn.

Nghe truyện miễn phí