Sao Diêm Vương Mất Ngôi Hành Tinh

Vũ Trụ & Sao Trời · Từ 8 tuổi · khoảng 5 phút đọc

Bạn Minh hỏi cô giáo vì sao Sao Diêm Vương không còn là hành tinh. Cô kể về năm 2006 và chuyến bay của New Horizons năm 2015.

Phần trong ô màu là gợi ý giọng đọc dành cho ba mẹ khi kể cho bé.

Thì thầm, kể chuyện Đêm nay Ba kể con nghe chuyện bạn Minh và cô Lan trong lớp học thiên văn. Hôm ấy trên bảng có một tấm hình bầu trời cũ. Minh chỉ vào một chấm nhỏ ở góc tranh và hỏi: cô ơi, Sao Diêm Vương sao không còn là hành tinh nữa ạ? Cô Lan mỉm cười, kéo ghế lại gần, bảo Minh ngồi xuống để nghe kể cho kỹ.

Chậm rãi, giải thích Cô kể: Sao Diêm Vương được phát hiện năm 1930, và suốt bảy mươi sáu năm sau đó người ta gọi nó là hành tinh thứ chín. Nhưng đến năm 2005, các nhà thiên văn tìm thấy Eris, một thiên thể nặng hơn cả Sao Diêm Vương. Các nhà thiên văn bắt đầu phải nghĩ lại: thế nào mới được gọi là hành tinh?

Giải thích nhẹ nhàng Minh hỏi: vậy là bị loại hả cô? Cô bảo: không hẳn đâu. Các nhà thiên văn quốc tế họp ở Praha và bỏ phiếu đặt ra định nghĩa mới. Hành tinh phải quay quanh Mặt Trời, phải đủ nặng để tự thành hình tròn, và phải dọn sạch vùng quanh quỹ đạo của mình. Sao Diêm Vương làm được hai điều đầu, nhưng vùng quanh quỹ đạo của nó còn nhiều thiên thể khác, nên nó không đạt điều thứ ba.

Hồi hộp, hào hứng Ngày 24 tháng 8 năm 2006, Sao Diêm Vương được xếp vào loại hành tinh lùn. Minh thở dài, nhưng cô bảo: đừng buồn, nó vẫn là một thế giới rất thú vị. Cô kể tiếp: ngày 14 tháng 7 năm 2015, tàu vũ trụ New Horizons của NASA bay sát Sao Diêm Vương. Lần đầu tiên người ta thấy rõ những đồng băng nitơ rộng lớn trên bề mặt nó.

Chậm lại, lắng dần Minh tưởng tượng một tàu vũ trụ bay qua một thế giới lạnh giá và xa xôi, mất gần mười năm mới tới nơi. Minh nhìn bức tranh trên bảng, ngón tay vẽ theo vệt sáng nhỏ. Cô bảo: hôm nào con muốn, mình lại xem thêm nhé. Minh gật đầu, cất vở vào cặp, lòng nhẹ nhõm.

Thì thầm ru ngủ Đêm nay Sao Diêm Vương vẫn lặng lẽ quay quanh Mặt Trời, ở nơi xa tít mà ánh sáng đi rất lâu mới tới được Trái Đất. Con nhắm mắt lại nhé, để thế giới băng giá ấy ru giấc ngủ của con… ngủ ngon nhé con.

Lời thì thầm chúc ngủ ngon

“Thế giới băng giá xa tít ấy vẫn quay quanh Mặt Trời, ru giấc ngủ của con.”

Điều thú vị cho bé

Sao Diêm Vương được xếp lại thành hành tinh lùn từ ngày 24 tháng 8 năm 2006. Tàu New Horizons bay sát nó ngày 14 tháng 7 năm 2015, sau gần mười năm bay.

Nguồn tư liệu & ghi chú biên soạn

EarthSky: Pluto is a dwarf planet (24 tháng 8, 2006); Physics Today: Pluto demoted · Lịch sử khám phá Hệ Mặt Trời (2006–2015)

Bạn Minh và cô Lan là nhân vật hư cấu trong một lớp học thiên văn. Ngày 24 tháng 8 năm 2006, Liên hiệp Thiên văn Quốc tế (IAU) định nghĩa lại hành tinh và xếp Sao Diêm Vương vào loại hành tinh lùn. Chuyến bay sát của New Horizons diễn ra ngày 14 tháng 7 năm 2015. Ba mẹ có thể cùng con tìm hiểu thêm về các hành tinh lùn.

Nghe truyện này với giọng đọc và âm thanh ru ngủ

Mở truyện trong ứng dụng để nghe giọng đọc tiếng Việt, bật tiếng mưa, sóng biển, hẹn giờ tắt và tự đổi cách xưng hô “ba / mẹ / ông / bà” theo gia đình bạn.

Nghe truyện miễn phí