Những Chiếc Ống Nhỏ Trong Tai Giữ Thăng Bằng
Bé Tí quay vòng tròn thật nhanh rồi đứng không vững. Cô giải thích về ba ống nhỏ trong tai giúp người ta giữ thăng bằng.
Phần trong ô màu là gợi ý giọng đọc dành cho ba mẹ khi kể cho bé.
Vui tươi, kể chuyện Đêm nay Ba kể con nghe chuyện bé Tí nhé. Tí năm tuổi, cuối buổi học hôm nay, Tí cùng các bạn chơi trò quay vòng ở sân trường. Tí xoay thật nhanh, tay giang rộng, cười thích thú.
Hơi chao đảo Quay mãi, Tí dừng lại. Nhưng Tí bỗng thấy đất sân như đang nghiêng, cây cối cũng quay tròn. Tí loạng choạng, phải ôm lấy cột cờ. Tí kêu lên: cô ơi, sao con chóng mặt thế này?
Dịu dàng, giải thích Cô Nhàn ngồi xuống, đỡ Tí và nói: con đừng sợ, cơ thể con đang làm đúng việc của nó đấy. Trong mỗi bên tai có ba ống nhỏ cong như vòng tròn, đặt theo ba hướng khác nhau, gọi là ống bán khuyên. Bên trong các ống có chất lỏng.
Chậm rãi Khi con quay, chất lỏng trong ống cũng chuyển động theo. Các sợi cảm giác nhỏ bên trong báo tin lên não, nên não biết con đang xoay. Nhưng khi con dừng lại, chất lỏng vẫn còn chảy thêm một lúc. Não nhận tin rằng vẫn đang xoay, trong khi mắt con lại thấy mọi thứ đứng yên, nên con thấy chóng mặt.
Vui vẻ Tí nghe mà chớp mắt liên tục. Tí hỏi: vậy ống trong tai con giữ cho con đứng vững à? Cô cười: đúng rồi, nhờ ba ống ấy, khi con cúi, ngẩng, nghiêng người, con vẫn biết mình đang ở tư thế nào. Cô vỗ tay: giờ con đứng thẳng lại, nhìn cây đa đứng yên nhé. Cô Nhàn dặn thêm: lần sau quay xong, con cứ đứng yên một lúc rồi hãy chạy nhé.
Thì thầm ru ngủ Tí đứng yên, nhìn cây đa không còn quay nữa. Mọi thứ đã lắng xuống rồi, còn ba ống nhỏ trong tai con vẫn đang canh giữ sự thăng bằng cho con. Giờ thì con nằm xuống, để chiếc giường đứng yên dưới người con nhé. Ngủ ngon nào, bé Tí…
Lời thì thầm chúc ngủ ngon
“Cả ba ống nhỏ trong tai đang giữ cho con thăng bằng, con nằm yên và ngủ nhé.”
Điều thú vị cho bé
Trong tai trong của người có ba ống bán khuyên, mỗi ống nằm theo một mặt phẳng khác nhau, nên não biết được con đang xoay theo hướng nào.
Nguồn tư liệu & ghi chú biên soạn
Hearing Health (Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ): Dizziness and Balance; Science World (Canada): Spinning and Unspinning · Khoa học cơ thể người
Ống bán khuyên trong tai trong chứa chất lỏng, giúp não biết chuyển động xoay. Sau khi quay rồi dừng, chất lỏng còn chuyển động một lúc, nên có thể chóng mặt, đó là hiện tượng bình thường. Nếu chóng mặt kéo dài hay tái đi tái lại, hãy đưa bé đi khám. Nhân vật Tí, cô Nhàn là tưởng tượng.