Nguyễn Trãi Và Tiếng Suối Ở Côn Sơn

Lịch Sử Việt Nam & Bác Hồ · Từ 8 tuổi · khoảng 5 phút đọc

Về lại Côn Sơn, nơi đã gắn bó từ nhỏ với người ông ngoại, Nguyễn Trãi ngồi nghe tiếng suối và viết nên bài Côn Sơn ca.

Phần trong ô màu là gợi ý giọng đọc dành cho ba mẹ khi kể cho bé.

Dịu dàng, kể chuyện Đêm nay Ba kể con nghe về một nơi có tiếng suối rất hay, tên là Côn Sơn. Côn Sơn là một ngọn núi ở vùng Hải Dương xưa, nay thuộc thành phố Hải Phòng. Nơi ấy gắn với một người rất nổi tiếng trong lịch sử nước ta, đó là Nguyễn Trãi.

Chậm rãi Thuở nhỏ, Nguyễn Trãi sống bên ông ngoại là quan Trần Nguyên Đán, ở Thăng Long và ở Côn Sơn. Mẹ của Nguyễn Trãi mất sớm, khi cậu còn nhỏ. Ông ngoại và cha đã tự tay dạy dỗ cậu. Núi rừng Côn Sơn vì thế đã trở thành miền đất quen thuộc của tuổi thơ cậu.

Trầm lắng Nhiều năm sau, Nguyễn Trãi đã lớn tuổi, đã trải qua biết bao việc lớn lao của đất nước. Rồi ông xin trở về Côn Sơn, vào khoảng những năm 1438 đến 1440. Ở đó ông dựng nhà, mài mực, và viết nhiều thơ văn. Người ta nói núi rừng ấy đã đi vào thơ của ông, như một người bạn cũ nhiều năm mới gặp lại.

Nhẹ nhàng, nhỏ giọng Trong những bài thơ ấy, nổi tiếng nhất là bài Côn Sơn ca. Ông tả tiếng suối chảy rì rầm, nghe như tiếng đàn cầm bên tai. Ông tả những phiến đá phủ rêu, ngồi lên êm như ngồi trên chiếc chiếu.

Chậm lại, ấm áp Ông còn tả rừng thông mọc dày, che bóng mát để nghỉ ngơi, và bóng trúc xanh, nơi người ta thong thả ngồi ngâm thơ. Đọc bài thơ lên, người ta như thấy mình đang ngồi giữa núi rừng, nghe gió khẽ lay lá. Cả bài thơ như một buổi chiều yên ả, con người và thiên nhiên hòa vào nhau.

Thì thầm ru ngủ Đêm nay ở Côn Sơn, suối vẫn rì rầm chảy, như một khúc đàn nhỏ không bao giờ dứt. Thông đứng yên, trúc đứng yên, phiến đá rêu xanh đã mát dịu trong sương. Con hãy nghe tiếng suối ấy trong trí tưởng tượng nhé, rì rầm, rì rầm… Ngủ ngon, con yêu…

Lời thì thầm chúc ngủ ngon

“Tiếng suối Côn Sơn rì rầm như khúc đàn nhỏ, con cũng ngủ ngon nhé. Ngủ ngon con yêu.”

Điều thú vị cho bé

Côn Sơn ca gốc viết bằng chữ Hán, sau được dịch sang thơ lục bát để người Việt dễ đọc.

Nguồn tư liệu & ghi chú biên soạn

Báo Đại biểu Nhân dân (Tưởng nhớ anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi), Mytour (Bài thơ Côn Sơn ca) · Cuối thế kỷ 14 (thuở nhỏ) và khoảng 1438-1440 (về ở Côn Sơn)

Theo các tư liệu tìm được: Nguyễn Trãi sống thuở nhỏ cùng ông ngoại Trần Nguyên Đán ở Thăng Long và Côn Sơn, về ở Côn Sơn khoảng 1438-1440, bài Côn Sơn ca có hình ảnh suối như tiếng đàn, đá rêu như chiếu, thông, trúc (thuật lại ý, không chép nguyên văn). Các nguồn không thống nhất về tuổi mẹ ông mất và hoàn cảnh sáng tác chính xác, nên truyện không nêu. Truyện không kể chiến trận và Bình Ngô đại cáo. Cảnh đêm ở đoạn cuối là tưởng tượng quanh người nghe.

Nghe truyện này với giọng đọc và âm thanh ru ngủ

Mở truyện trong ứng dụng để nghe giọng đọc tiếng Việt, bật tiếng mưa, sóng biển, hẹn giờ tắt và tự đổi cách xưng hô “ba / mẹ / ông / bà” theo gia đình bạn.

Nghe truyện miễn phí