Louis Braille Và Sáu Chấm Nổi
Cậu bé Louis Braille bị mù từ năm lên năm. Ở trường dành cho người mù, cậu nghĩ ra cách đọc bằng đầu ngón tay chỉ với sáu chấm nổi.
Phần trong ô màu là gợi ý giọng đọc dành cho ba mẹ khi kể cho bé.
Kể chuyện, ấm áp Đêm nay Ba kể con nghe về một cậu bé người Pháp tên là Louis Braille. Cha của Louis làm nghề đóng yên ngựa. Năm lên ba tuổi, Louis chơi trong xưởng của cha, cầm một chiếc dùi nhọn và không may làm bị thương mắt. Mắt cậu bị nhiễm trùng, rồi lan sang mắt bên kia. Năm lên năm, Louis không còn nhìn thấy gì nữa.
Chậm rãi Nhưng Louis vẫn rất thích học. Năm mười tuổi, cậu được vào một trường dành cho trẻ khiếm thị ở Paris. Ở đó có sách cho người mù, nhưng chữ trong sách được in nổi lên, to lắm. Mỗi cuốn sách vừa to vừa nặng, đọc bằng tay mãi mới xong một trang.
Tò mò Một hôm, có một người lính tên là Charles Barbier đến trường. Ông giới thiệu một kiểu "chữ viết ban đêm" do ông nghĩ ra cho binh lính. Chữ ấy làm bằng những chấm nổi trên giấy, đọc được bằng tay trong bóng tối. Louis sờ thử, và cậu thấy ngay: đọc bằng chấm nổi nhanh hơn nhiều!
Kiên trì Nhưng mỗi chữ của ông Barbier có tới mười hai chấm, nhiều quá, đầu ngón tay sờ không hết. Louis bắt tay vào làm cho nó đơn giản hơn. Cậu thử đi thử lại, sắp xếp các chấm theo đủ kiểu. Cuối cùng, năm mười lăm tuổi, Louis tìm ra cách chỉ dùng sáu chấm, xếp thành hai cột, mỗi cột ba chấm. Với sáu chấm ấy, cậu ghép được tất cả các chữ cái.
Tự hào, chậm dần Lớn lên, Louis trở thành thầy giáo ở chính ngôi trường ấy. Lúc đầu không nhiều người dùng cách viết của thầy. Nhưng dần dần, các bạn khiếm thị khắp thế giới đều học nó. Người ta gọi cách viết ấy là chữ Braille, theo tên cậu bé năm nào.
Thì thầm ru ngủ Bây giờ con nhắm mắt lại nhé. Con thử lấy đầu ngón tay sờ lên mu bàn tay Ba xem, có thấy từng chỗ gồ lên không? Bạn Louis cũng đọc bằng đầu ngón tay như thế đấy. Nhắm mắt thật yên, và ngủ ngon nhé con…
Lời thì thầm chúc ngủ ngon
“Sáu chấm nổi nhỏ xíu chúc con ngủ thật ngon.”
Điều thú vị cho bé
Mỗi ô chữ Braille có sáu chấm, xếp thành hai cột. Sáu chấm ấy ghép được 63 kiểu khác nhau, đủ cho chữ cái, chữ số và cả nốt nhạc.
Nguồn tư liệu & ghi chú biên soạn
History Hit: Louis Braille's tactile writing system; Wikipedia: Louis Braille · Pháp, 1812–1824
Kể theo tiểu sử của Louis Braille: bị thương mắt năm 3 tuổi trong xưởng của cha, mù hoàn toàn năm 5 tuổi, vào trường ở Paris, gặp hệ chữ chấm nổi 12 chấm của Charles Barbier, rồi hoàn thiện hệ 6 chấm năm 1824 khi 15 tuổi. Không thêm lời nói cho nhân vật lịch sử.