Lá Phong Đổi Áo Khi Trời Sang Thu
Bạn Hòa theo Ba đi dạo dưới hàng cây phong. Những chiếc lá xanh dần đổi sang vàng và đỏ, và Hòa muốn biết vì sao.
Phần trong ô màu là gợi ý giọng đọc dành cho ba mẹ khi kể cho bé.
Kể chuyện, nhẹ nhàng Đêm nay Ba kể con nghe chuyện bạn Hòa và hàng cây phong ven đường nhé. Mùa thu đến, trời mát dịu, gió se se lạnh. Hòa đi cùng Ba dưới hàng cây phong cao. Những chiếc lá xanh mấy tuần trước giờ đã loang những vết vàng, có chiếc còn ánh đỏ như son. Hòa ngạc nhiên lắm.
Tò mò Hòa nhặt một chiếc lá vàng rơi trên đường, giơ lên ngắm. Hòa hỏi Ba: sao lá lại đổi màu vậy? Lá có tự thay áo như con thay áo mùa đông không? Ba mỉm cười: để Ba kể con nghe nhé. Trong lá có một chất màu xanh tên là diệp lục. Nhờ chất này mà lá biến ánh nắng thành thức ăn cho cây.
Giải thích nhẹ nhàng Ba bảo: khi mùa thu đến, ngày ngắn đi và đêm dài hơn, cây bắt đầu chuẩn bị nghỉ ngơi. Diệp lục dần dần bị phân hủy, và màu xanh cũng phai đi. Lúc ấy, những sắc vàng vẫn nằm sẵn trong lá từ trước, nay mới lộ ra. Đó là màu vàng cam của các sắc tố caroten. Hòa tròn mắt: vậy là vàng vẫn có sẵn trong lá từ mùa hè à?
Thì thầm, bí mật Ba nói thêm: còn những chiếc lá đỏ thì có một cách khác. Vào cuối hè, đường trong lá dần được giữ lại, gặp nắng và không khí lạnh, chúng biến thành sắc đỏ tím. Hòa nghe mà thấy như cây đang vẽ tranh cho mùa thu vậy. Một cơn gió nhẹ thổi qua, vài chiếc lá rơi xuống, nhẹ như những cánh bướm.
Lắng dần Hai Ba con đi chậm rãi trên con đường đầy lá. Hòa nhặt thêm một chiếc lá đỏ, một chiếc lá vàng, và một chiếc lá còn lẫn xanh. Hòa xếp chúng cạnh nhau, rồi thấy mỗi chiếc lá là một lời kể về mùa. Về nhà, Hòa cất ba chiếc lá vào quyển sách để giữ làm kỷ niệm.
Thì thầm ru ngủ Con nhắm mắt lại nhé, như hàng cây phong đang ngủ qua mùa đông. Lá khoác áo mới, cây nghỉ ngơi, và xuân về cây sẽ lại xanh lên. Ngoài cửa sổ, gió thổi nhẹ qua những tán lá. Con ngủ đi, ngủ ngon nhé...
Lời thì thầm chúc ngủ ngon
“Lá phong đã khoác áo mới, cây đang ngủ. Con cũng ngủ ngon nhé.”
Điều thú vị cho bé
Lá xanh có diệp lục che khuất các sắc vàng và đỏ. Khi diệp lục phân hủy vào mùa thu, màu vàng cam của caroten lộ ra. Màu đỏ của một số lá là do anthocyanin được tạo ra vào cuối hè.
Nguồn tư liệu & ghi chú biên soạn
Tổng hợp tư liệu thực vật học về sự đổi màu lá mùa thu (diệp lục, caroten, anthocyanin) · Kiến thức tự nhiên
Bạn Hòa là nhân vật tưởng tượng. Cơ chế đổi màu lá được kể theo tư liệu thực vật học, và màu lá phụ thuộc vào từng loài cây và thời tiết.