Hai Chiếc Phin Lọc Trong Người Khoa
Sau trận bóng chiều, Khoa uống liền mấy cốc nước rồi thắc mắc vì sao mình phải đi tiểu nhiều thế. Ngồi bên chiếc phin cà phê của ông, Khoa nghe kể về hai quả thận lọc máu không ngừng.
Phần trong ô màu là gợi ý giọng đọc dành cho ba mẹ khi kể cho bé.
Kể chuyện, vui Đêm nay Ba kể con nghe chuyện của Khoa. Khoa chín tuổi, mê đá bóng. Chiều hôm ấy, Khoa chạy suốt một tiếng trên bãi cỏ sau nhà, mồ hôi ướt đẫm áo. Về đến nhà, Khoa uống liền ba cốc nước mát. Chưa đầy một lúc sau, Khoa đã phải chạy vào nhà vệ sinh.
Thắc mắc Khoa ra hiên, nơi ông đang pha cà phê bằng chiếc phin nhôm nhỏ. Khoa hỏi: ông ơi, nước cháu uống đi đâu mà nhanh thế ạ? Ông chỉ vào chiếc phin. Từng giọt cà phê nâu sóng sánh rơi xuống, còn bã cà phê thì nằm lại trên phin. Ông bảo: trong người cháu cũng có hai chiếc phin như thế này đấy. Chúng là hai quả thận.
Kỳ thú Ông kể hai quả thận nằm ở phía sau lưng, ngay dưới xương sườn, mỗi bên cột sống một quả. Mỗi quả có hình hạt đậu, to cỡ nắm tay. Máu chảy khắp người, mang theo thức ăn và không khí cho cơ thể, nhưng cũng nhặt về những chất bỏ đi. Khi máu chảy qua thận, thận lọc lấy các chất bỏ đi ấy và chỗ nước thừa, làm thành nước tiểu. Máu sạch thì lại chảy tiếp đi nuôi cơ thể.
Ngạc nhiên Khoa hỏi: thế một quả thận có mấy cái lỗ lọc ạ? Ông cười: nhiều lắm, mỗi quả thận có khoảng một triệu bộ lọc tí hon. Mỗi phút, hai quả thận lọc khoảng nửa cốc máu. Cả ngày lẫn đêm, chúng lọc đi lọc lại toàn bộ máu trong người nhiều lần, chẳng nghỉ phút nào. Hôm nay cháu uống nhiều nước, thận thấy thừa nước, nên gửi bớt xuống bàng quang. Thế là cháu phải đi tiểu.
Lắng dần Khoa nhìn giọt cà phê cuối cùng rơi xuống chiếc cốc. Ông nhấp một ngụm, rồi đưa cho Khoa một cốc nước lọc. Khoa uống từng ngụm nhỏ, nghĩ đến hai chiếc phin hình hạt đậu đang lặng lẽ làm việc sau lưng mình. Trời tối dần, tiếng dế bắt đầu kêu ngoài vườn.
Thì thầm ru ngủ Đêm nay, khi con ngủ, hai quả thận của con vẫn lặng lẽ lọc, từng chút, từng chút, như chiếc phin nhỏ nhỏ từng giọt. Con không phải làm gì cả, chỉ cần nằm yên thôi. Con nhắm mắt lại nhé, và ngủ thật ngon…
Lời thì thầm chúc ngủ ngon
“Hai chiếc phin nhỏ trong người con lặng lẽ làm việc. Con nằm yên và ngủ ngon nhé.”
Điều thú vị cho bé
Mỗi người có hai quả thận, nhưng một người chỉ cần một quả thận khỏe mạnh vẫn có thể sống bình thường.
Nguồn tư liệu & ghi chú biên soạn
Viện Quốc gia về Tiểu đường, Tiêu hóa và Bệnh thận Hoa Kỳ (NIDDK): Your Kidneys & How They Work; KidsHealth (Nemours): Your Kidneys · Kiến thức cơ thể người
Khoa và ông là nhân vật tưởng tượng. Thông tin về kích thước, vị trí, số bộ lọc và tốc độ lọc máu của thận được kể theo NIDDK và KidsHealth, đã làm tròn cho trẻ dễ nghe.