Chú Thợ Lọc Máu Trong Người Hùng
Hùng hỏi ông về cơ quan làm việc không nghỉ trong người. Ông kể về gan, chiếc nhà máy hóa chất lọc máu và tự mọc lại khi bị tổn thương.
Phần trong ô màu là gợi ý giọng đọc dành cho ba mẹ khi kể cho bé.
Trầm ngâm, kể chuyện Đêm nay Ba kể con nghe chuyện bạn Hùng nhé. Hùng mười tuổi, tối nay ngồi cạnh ông trên ghế mây, nhìn lên bầu trời đầy sao. Hùng bỗng hỏi: ông ơi, trong người con có cơ quan nào làm việc cả đêm không ạ?
Suy nghĩ Ông cười, đưa tay chỉ vào bụng Hùng: có chứ, đó là gan. Gan nằm ở phía bên phải, dưới khung sườn. Gan làm việc suốt ngày đêm, không bao giờ nghỉ hẳn. Hùng hỏi: gan làm gì mà bận thế ạ? Ông bảo: gan giống một nhà máy hóa chất lớn, và ông kể tiếp.
Chậm rãi, giải thích Ông kể: máu từ tim đi khắp người, rồi máu từ ruột cũng đổ về gan. Gan lọc máu, giữ lại những chất có ích, và loại bỏ những chất độc hoặc chất thừa. Gan còn tạo ra mật để giúp tiêu hóa chất béo, và dự trữ một phần đường để cơ thể có năng lượng khi cần.
Lo lắng, nhỏ nhẹ Hùng nhíu mày: vậy nếu gan mệt thì sao ạ? Ông đáp: gan của người khỏe rất giỏi tự sửa mình. Nếu một phần gan bị tổn thương, phần còn lại có thể lớn dần và mọc lại thành cả quả gan. Vì thế ta cần ăn uống điều độ và đi khám khi thấy người mệt kéo dài.
Êm đềm, lắng dần Ông và Hùng ngồi thêm một lúc, nghe tiếng gió đưa qua hàng tre. Hùng thấy lòng yên hẳn, nghĩ đến chú thợ lọc máu đang lặng lẽ làm việc trong người mình. Hùng dựa vào vai ông, mắt dần lim dim. Hùng nhớ lại buổi chiều hôm ấy, khi cả lớp được xem tranh vẽ gan màu nâu đỏ trên bảng.
Thì thầm ru ngủ Gan của con đang làm việc âm thầm như một nhà máy đêm, lọc từng giọt máu, giữ cho cơ thể sạch sẽ và ấm áp. Con không cần thức để canh chừng đâu. Giờ con nằm xuống, kéo chăn lên, và để chú thợ ấy làm việc giúp con nhé. Ngủ ngon nhé con…
Lời thì thầm chúc ngủ ngon
“Chú thợ gan đang lặng lẽ làm việc giúp con, con không cần thức canh, con nhắm mắt ngủ nhé.”
Điều thú vị cho bé
Gan là cơ quan lớn nhất bên trong cơ thể người, và có thể tự mọc lại một phần khi bị tổn thương.
Nguồn tư liệu & ghi chú biên soạn
Seattle Children's Hospital: How the Liver Works (Gan hoạt động thế nào) · Khoa học cơ thể người
Gan nhận máu từ tim và từ ruột, lọc máu, loại bỏ chất độc, tạo mật và dự trữ năng lượng. Gan có khả năng tái sinh, nên một phần gan có thể lớn lại thành cả quả gan. Nếu thấy trẻ mệt kéo dài, vàng da hoặc chán ăn, hãy đưa đi khám. Nhân vật Hùng và ông là tưởng tượng.