Cây Nêu Trước Cửa Làng Ngày Tết
Quỷ ở gần làng cứ quấy nhiễu người dân. Cả làng xin Đức Phật giúp, và Phật chỉ cho họ cách dựng một cây nêu.
Phần trong ô màu là gợi ý giọng đọc dành cho ba mẹ khi kể cho bé.
Nhẹ nhàng, kể chuyện Đêm nay Ba kể con nghe vì sao nhà nào ngày Tết cũng dựng cây nêu. Ngày xưa, có một ngôi làng nhỏ nằm bên cánh đồng. Dân làng trồng lúa, trồng khoai, nuôi gà nuôi vịt. Nhưng gần làng có loài quỷ hay lui tới, suốt ngày quấy nhiễu người ta.
Chậm lại, lo lắng Quỷ thích lấy hết hoa lợi của dân làng. Lúa vừa chín, quỷ đến hái. Khoai vừa lớn, quỷ đến đào. Dân làng làm lụng suốt năm mà đến lúc cuối năm, nhà nào cũng còn ít thóc gạo. Họ ngồi bên nhau, thở dài, không biết tính sao.
Thủ thỉ, hy vọng Có một ông lão trong làng, mái tóc bạc phơ, nói: “Hay là mình nhờ Đức Phật giúp.” Cả làng gật đầu, đi bộ một quãng thật xa để cầu xin. Đức Phật nghe câu chuyện của dân làng, rồi mỉm cười hiền từ. Ngài bảo họ hãy trồng một cây nêu.
Rõ ràng, ấm áp Đức Phật dặn, nơi nào có bóng cây nêu thì là đất của Phật, quỷ không được vào làm hại người nữa. Dân làng làm theo. Họ chọn một cây tre cao, buộc lên ngọn những lá dứa và cành đa mỏ hái, rồi rắc vôi bột thành vòng trắng trước cửa. Cây nêu được dựng lên vào ngày ông Táo về trời.
Êm dần Nắng lên, bóng cây nêu đổ dài trên sân làng. Quỷ đứng ở xa, nhìn bóng tre, nhìn vòng vôi trắng rồi lặng lẽ bỏ đi, không dám lại gần nữa. Dân làng lại nhóm bếp, gói bánh, quét sân đón Tết. Tiếng cười rộn rã trong từng nhà.
Thì thầm ru ngủ Đêm ba mươi, cây nêu đứng im giữa sân, lá dứa lay nhẹ trong gió. Ánh trăng chảy xuống ngọn tre như dòng sữa bạc. Cả làng ngủ yên, tiếng bánh chưng sôi lách tách ngoài bếp nghe thật xa. Con cũng nhắm mắt lại nhé. Ngủ ngon nhé con.
Lời thì thầm chúc ngủ ngon
“Cây nêu đứng im giữa sân đêm ba mươi, con cũng nằm yên và nhắm mắt lại nhé.”
Điều thú vị cho bé
Người Việt thường dựng cây nêu vào ngày 23 tháng Chạp, khi ông Táo về trời, và trên ngọn nêu hay buộc lá dứa hoặc cành đa mỏ hái.
Nguồn tư liệu & ghi chú biên soạn
Truyền thuyết dân gian về tục dựng cây nêu ngày Tết, đối chiếu qua các bài tổng hợp trên mytour.vn và dienmayxanh.com · Dân gian, không rõ niên đại
Truyền thuyết có nhiều dị bản (Đức Phật dạy trồng nêu, ông tiên và quỷ ăn gốc ăn ngọn, người tiều phu và cây tre). Bản này theo bản phổ biến nhất: quỷ quấy nhiễu, dân cầu Đức Phật, Phật chỉ dựng cây nêu. Ông lão và ngôi làng là nhân vật tưởng tượng thêm để câu chuyện có người dẫn dắt. Truyện kể nhẹ phần quỷ lấy hoa lợi và không tả cảnh đáng sợ.