Cậu Bé Lương Thế Vinh Và Quả Bưởi Dưới Hố
Quả bưởi dùng làm bóng lăn xuống hố sâu không ai với tới, cậu bé chăn trâu Lương Thế Vinh nghĩ ra cách đổ nước cho bưởi nổi lên.
Phần trong ô màu là gợi ý giọng đọc dành cho ba mẹ khi kể cho bé.
Vui vẻ, kể chuyện Đêm nay Ba kể con nghe chuyện một cậu bé chăn trâu nghĩ ra cách lấy quả bưởi lên từ dưới hố sâu nhé. Cậu bé ấy tên là Lương Thế Vinh, sống ở làng Cao Hương, vùng Nam Định, cách đây hơn năm trăm năm. Người đời sau gọi ông là Trạng Lường.
Sôi nổi Vinh học giỏi, nhưng cậu cũng thích chơi lắm. Cậu hay thả diều, câu cá, rồi cùng lũ bạn chăn trâu rủ nhau chơi đùa ngoài bãi. Người ta kể rằng, vừa chơi cậu vừa ước chừng xem sợi dây diều dài bao nhiêu, ao sâu cỡ nào, bóng cây dài thế nào. Một hôm, Vinh lấy một quả bưởi làm bóng, cả bọn đá bưởi chạy vòng vòng trên bãi.
Hồi hộp Bỗng quả bưởi lăn tõm xuống một cái hố. Đó là cái hố hẹp và sâu, người làng đào để ngăn trâu bò chạy vào phá lúa. Lũ trẻ chạy lại nhìn xuống. Với tay thì không tới, mà chui xuống thì không được. Cả bọn nhìn nhau, chẳng ai nghĩ ra cách nào.
Chậm lại, suy nghĩ Vinh đứng nghĩ một lúc. Cậu nhớ lần trước, quả bưởi rơi xuống ao đã nổi lềnh bềnh trên mặt nước. Cậu bảo các bạn: mình đi mượn gầu, múc nước ở ngòi gần đó về đổ xuống hố đi! Cả bọn chạy đi chạy lại, gầu này đến gầu khác. Nước dâng lên từng chút một.
Vui mừng Và kìa, quả bưởi nổi lên theo mặt nước, lên mãi, lên mãi, đến sát miệng hố, và cả bọn nhặt được nó. Lũ trẻ trầm trồ, tưởng Vinh có phép lạ gọi được quả bưởi lên. Từ ngày ấy trong làng đồn nhau rằng Vinh là một thần đồng. Lớn lên, năm hai mươi hai tuổi, Lương Thế Vinh đỗ Trạng nguyên.
Thì thầm ru ngủ Hoàng hôn xuống rồi. Trên bãi cỏ, lũ trẻ dắt trâu về làng, chiếc diều của Vinh hạ xuống chầm chậm theo gió chiều. Quả bưởi vàng nằm yên trong tay cậu, thơm dịu. Con cũng như chiếc diều đã bay chơi cả ngày, bây giờ hạ xuống thật nhẹ, nhắm mắt lại, và ngủ thật ngon nhé…
Lời thì thầm chúc ngủ ngon
“Chiếc diều bay chơi cả ngày rồi cũng hạ xuống nhẹ nhàng, con cũng nằm xuống ngủ nhé. Ngủ ngon nhé con.”
Điều thú vị cho bé
Lương Thế Vinh còn là nhà toán học, ông viết sách toán tên là Đại thành toán pháp. Biệt danh "Trạng Lường" nhắc đến tài tính toán, đo lường của ông.
Nguồn tư liệu & ghi chú biên soạn
Báo Pháp Luật Việt Nam: "Giai thoại về Trạng nguyên Lương Thế Vinh"; sách giáo khoa Tiếng Việt 2 (bộ Cánh Diều) · Nhà Hậu Lê (thế kỷ XV)
Chuyện quả bưởi là giai thoại dân gian về thuở nhỏ của Lương Thế Vinh, có nhiều dị bản (hố bên đường, hố ngăn trâu bò...). Truyện chọn bản kể ở báo Pháp Luật. Việc đỗ Trạng nguyên năm 1463, lúc 22 tuổi, có trong sử sách.